అమ్మకు సాయం: బాలింతలకు ప్రభుత్వం ప్రకటించిన పథకాల వివరాలు

updated: March 12, 2018 18:18 IST

‘మాతృత్వ లబ్ధి’ కార్యక్రమాన్ని అమలు జరుపుతోంది. మాతాశిశు మరణాల్ని అరికట్టడమే ఈ ఫథకం ధ్యేయం. నగదు రూపంలో ప్రసూతి సాయం అందిస్తున్నారు. బాలింత లేదా తొలిసారి సంతానం పొందే గర్భిణికి లబ్ధి కలిగిస్తున్నారు. ఈ కార్యక్రమం కింద మహిళా శిశు సంక్షేమ శాఖ సొమ్ము మొత్తాన్ని మూడు వాయిదాల్లో చెల్లిస్తుంది. నేరుగా లబ్ధిదారు బ్యాంకు ఖాతాలో నగదు జమచేస్తున్నారు. కేంద్రం అమలు జరుపుతున్న జాతీయ ఆరోగ్య విధానం నాణ్యమైన వైద్యానికి హామీనిస్తోంది.

 2022 నాటికి మాతృ మరణాల్ని గణనీయంగా తగ్గించాలన్న లక్ష్యంతో ఆంధ్రప్రదేశ్- ‘అన్న అమృతహస్తం’ పథకం అమలుచేస్తోంది. తెలంగాణ ప్రభుత్వం ‘ఆరోగ్య లక్ష్మి’ పేరుతో కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తోంది. దేశంలోని పలు జిల్లాల్లో ప్రయోగాత్మకంగా అమలు చేస్తున్న మాతృత్వ సహయోగ్ యోజనను దేశమంతటికీ విస్తరింపజేస్తామని ప్రధాని ఇదివరకే ప్రకటించారు. పోషకాహార పంపిణీ ద్వారా మాతా శిశు మరణాల్ని అదుపుచేయాలని నిర్ణయించారు.కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగినులు, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల్లో పనిచేస్తున్నవారు, ఇతరత్రా ఏదైనా చట్టాల ద్వారా ఇలాంటి లబ్ధి పొందుతున్నవారికి ఈ పథకం వర్తించదు. 

  National Maternity Benefit Scheme  ‘జాతీయ సామాజిక సహాయక కార్యక్రమం’ (National Social Assistance Pro-gramme)లో ఇది ఒకటి. ఈ పథకానికి కావల్సిన వనరులను  కేంద్రం నిధుల నుంచి రాష్ట్రాలకు సమకూరుస్తారు. లబ్ధిదారులైన గర్భి ణులకు లభించాల్సిన సహాయక నిధులను ప్రసవానికి ముందు 8 నుంచి 12 వారాల మధ్యలో అందిస్తారు. జన్మించిన నూతన శిశువుకు పోలియో, బీసీజీ మొదలైన వ్యాధి నిరోధక టీకాల సదుపాయాన్ని  కల్పిస్తారు.

 సమగ్ర శిశు అభివృద్ధి సేవా పథకం: (Integrated Child Development Services)

 ఈ పథకాన్ని 1975లో ప్రయోగాత్మకంగా ప్రారంభించారు. కేంద్ర ప్రభుత్వ నిధులతో అంగన్‌వాడీ కేంద్రాల ద్వారా అమలు చేస్తారు. గర్భిణులు, బాలింతలు, ఆరేళ్ల లోపు  పిల్లలు ఈ పథకంలో లబ్ధిదారులు. పోషక, ఆరోగ్య స్థాయిని పెంపొందించడం; పిల్లల్లో మానసిక, శారీరక ఎదుగుదలకు తోడ్పడటం; మరణాల రేటు, అనారోగ్యం, పౌష్టికాహార లోపాన్ని తగ్గించడం ఈ పథకం లక్ష్యాలు. లబ్ధిదారులకు పౌష్టికాహారం, విటమిన్ ‘ఎ’, ఐరన్, ఫోలిక్‌యాసిడ్, టీకాలు, ఆరోగ్య పర్యవేక్షణ, మంచినీటి సదుపాయం, పారిశుధ్యం మొదలైన సౌకర్యాలను అంగన్‌వాడీ కార్యకర్తల ద్వారా  అందిస్తారు. ప్రస్తుతం ఐఇఈ పథకం యూపీఏ ప్రభుత్వంలో జాతీయ కార్యక్రమంగాఅమల వుతోంది.

 సప్లిమెంటరీ న్యూట్రిషన్ పథకం: వెనుకబడిన, బలహీన వర్గాల్లోని గర్భిణుల్లో 40 శాతం మందిని లబ్ధిదారులుగా ఎంపిక చేసి, వారికి పౌష్టికాహారాన్ని ముఖ్యంగా అప్పటికప్పుడు తినగలిగేటట్లు (Ready To Eat-RET) అందించడం ఈ పథకం ప్రత్యేకత. రాష్ర్ట ప్రభుత్వం ఈ పథకానికి నిధులు మంజూరు చేస్తుంది. 6 నెలల నుంచి 5  ఏళ్ల వయసున్న పిల్లలకు ప్రతిరోజూ 80 గ్రాముల  పౌష్టికాహారాన్ని అందజేస్తున్నారు. ఎస్సీ, ఎస్టీ, భూమి లేని శ్రామికులు, మురికివాడల్లో నివసించే ప్రజలను ఈ పథకం లబ్ధిదారులుగా ఎంపిక చేస్తున్నారు.

కేసీఆర్ కిట్స్ 

అలాగే... తెలంగాణా రాష్ట్రంలో  బాలింతలకు కేసీఆర్ కిట్ల పథకంఅమలు చేస్తున్నారు. రెండు కాన్పుల వరకు ఈ పథకం వర్తిస్తుంది. ఒక్కో కాన్పుకు రూ. 2వేల విలువైన కిట్లు అందచేయనున్నారు. ఆడ బిడ్డ పుడితే 13 వేల రూపాయలు, మగ బిడ్డ పుడితే 12 వేల రూపాయలు తల్లి అకౌంట్లో జమ చేస్తారు. ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలో ప్రసవించిన వారికి మాత్రమే ఈ పథకం వర్తిస్తుంది. ఆధార్‌ నంబర్‌ అనుసంధానంతో గర్భిణిల పేరిట బ్యాంకు అకౌంట్లు ప్రారంభిస్తారు. ప్రభుత్వ అందించే ఆర్థిక సహాయాన్ని ఖాతాలో జమ చేస్తారు. గర్భిణిలకు వైద్య పరీక్షల సమయంలో నాలుగు వేల రూపాయలు, ప్రసూతి వైద్యం అందించేటప్పుడు మరో నాలుగు వేల రూపాయలు జమ చేస్తారు. ప్రసవానంతరం బిడ్డకు టీ కాల కోసం ఇంకో నాలుగు వేల రూపాయలు..ఇలా మూడుదశల్లో మొత్తం 12 వేల రూపాయలు ఇస్తారు.

 తల్లీ బిడ్డ ఎక్స్ ప్రెస్.

ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని తల్లీ బిడ్డల సంక్షేమం కోసం ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఓ పథకాన్ని తీసుకువచ్చింది. పీహెచ్ సి నుంచి జిల్లా ఆస్పత్రి వరకు ప్రభుత్వ ఆస్పత్రుల్లో ప్రసవమైన తల్లీ బిడ్డ, వారితో ఉన్న కుటుంబ సభ్యులను ఉచితంగా వారింటికి చేర్చడమే ఈ పథకం అసలు ఉద్దేశం.

నిరు పేద నిండు గర్భిణులకు సైతం ‘తల్లీ బిడ్డ ఎక్స్ ప్రెస్’ ఆసరాగా నిలుస్తోంది. 108కు ఫోన్ చేసి ఎలాగైతే ఫోన్ చేస్తారో అలానే 102కు కాల్ చేయవచ్చు. 24 గంటలూ ఎప్పుడైనా వైద్యసేవలు అందుతాయి. ప్రసవ సమయంలో మాతా, శిశు మరణాలను అరికట్టేందుకు 102 సర్వీసులను ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబునాయుడు ఇప్పటికే ప్రారంభించారు. ఫోన్ చేసిన 30 నిమిషాల్లోగా వాహనం వారి వద్దకు వచ్చేలా ప్రభుత్వం ఈ పధకాన్ని ప్రారంబించింది.

comments